نکات ایمنی در داربست بندی مسئلهای ضروری است که غفلت از آن میتواند به خساراتی جبران ناپذیر منجر شود. طبق آمار جهانی سالانه بیش از 65% از کارگران ساختمانی دست کم یکبار در معرض سقوط از داربست قرار میگیرند. همچنین درصورت عدم رعایت برخی موارد بسیاری از عابران و رهگذران نیز آسیبهای جدی میبینند. اجرای دقیق این نکات، پایهگذار یک داربست ایمن بوده و به کاهش خطرات داربست بندی در پروژههای ساختمانی کمک میکند.
در ادامه قرار است دقیقترین و کاربردیترین نکات ایمنی، از انتخاب تجهیزات استاندارد تا پیشگیری از حوادث ناشی از داربست را بررسی نماییم.
در صورت تمایل، مقاله داربست بندی رو از دست ندید❗
نکات ایمنی در داربست بندی چه اهمیتی دارد؟

نکات ایمنی در داربست بندی
رعایت نکات ایمنی در داربست بندی نخستین گام برای پیشگیری از حوادث ناشی از داربست است. استفاده از چک لیست ایمنی داربست، از انتخاب زمین مناسب تا بررسی وضعیت لولهها و بستها را پوشش میدهد. اصول ایمنی داربست ایجاب میکند فاصله پایهها استاندارد باشد و از لولههای زنگ زده یا خمیده پرهیز شود. داربست ایمن تنها با آموزش نیروها و بازدید مداوم تجهیزات تضمین میشود.
⚙️ پیشنهاد ویژه: داربست چکشی چیست؟👉✔️🌟
آگاهی از خطرات داربست بندی مانند برق گرفتگی، لغزش پایهها و سقوط اجسام، اهمیت رعایت استانداردها را دوچندان میکند. با پایبندی به نکات ایمنی در داربست بندی، امنیت کارکنان و کیفیت کار تضمین خواهد شد.رعایت دقیق این موارد، گامی ضروری برای دستیابی به یک داربست ایمن و جلوگیری از حوادث ناشی از داربست است.
اصول و استانداردهای ایمنی در داربست بندی
اجرای نصب داربست مستلزم رعایت دقیق نکات ایمنی در داربست بندی است. استفاده از لولههای 48 میلیمتری درزدار با ضخامت 2 تا 3 میلیمتر و بستهای استاندارد اساس یک سازه مقاوم را تشکیل میدهد. فاصله بین پایهها نباید از 2 متر تجاوز کند تا از خطرات داربست بندی کاسته شود.
در چک لیست ایمنی داربست، بررسی تراز بودن پایهها و نصب Ledgerها به صورت افقی برای جلوگیری از خم شدن قطعات در اولویت است. الوارهای زیرانداز باید حداقل 5 سانتیمتر ضخامت و 25 سانتیمتر عرض داشته باشند و به صورت جفت در فاصله سی سانتیمتری از تکیه گاه قرار گیرند. نصب گاردریل در ارتفاع 55 و 110 سانتیمتر بالاتر از سکوی کار، پیشگیری از سقوط افراد را تسهیل میکند.
رعایت فاصله یک متری از خطوط برق کم فشار و سه متری از خطوط فشار قوی، از بروز حوادث ناشی از داربست جلوگیری میکند. با توجه دقیق به این اصول ایمنی داربست، امنیت نیروی کار تضمین میشود.با پایبندی به این اصول، میتوان از بروز خطرات داربست بندی جلوگیری کرد و محیطی ایمن برای کارگران فراهم ساخت.
چک لیست ایمنی داربست چیست و چرا اهمیت دارد؟
چک لیست ایمنی داربست، یک ابزار حیاتی برای اطمینان از اجرای اصول ایمنی در تمامی مراحل نصب، استفاده و برچیدن داربست است. این چک لیست شامل بررسی مواردی همچون سلامت لولهها و بستها، فاصله مناسب پایهها، وضعیت زیرسازی، تراز بودن سکوها، نصب نردههای حفاظتی و رعایت فاصله ایمن از خطوط برق است. استفاده روزانه از چک لیست ایمنی داربست، احتمال بروز خطاهای انسانی را کاهش داده و مستندسازی مراحل بازرسی را تسهیل میکند. اجرای منظم این فرآیند، به داربست ایمن کمک میکند تا سازهای مطمئن و پایدار در طول مدت پروژه باقی بماند.
در صورت تمایل، مقاله انواع داربست ساختمانی رو از دست ندید❗
خطرات داربست بندی در پروژههای ساختمانی
خطرات داربست بندی یکی از اصلیترین نگرانیها در پروژههای عمرانی و ساختمانی به شمار میروند. سقوط از ارتفاع، برخورد با خطوط برق، واژگونی سازه، لغزش تجهیزات و افتادن اشیاء سنگین تنها بخشی از ریسکهایی است که در صورت بیتوجهی به اصول ایمنی داربست، جان کارگران و حتی عابران را تهدید میکند. بر اساس آمار سازمانهای ایمنی جهانی، بخش عمدهای از حوادث کارگاهی مربوط به داربستبندی غیراستاندارد است. این آمار نشان میدهد که رعایت نکات ایمنی در داربست بندی نهتنها یک الزام قانونی، بلکه یک ضرورت حیاتی برای کاهش خطرات داربست بندی و افزایش بهرهوری پروژه است.
10 مورد از نکات ایمنی پیش از نصب داربست
پیش از آن که اولین لوله بر زمین گذاشته شود، باید بدانید که نکات ایمنی در داربست بندی فقط یک سری تشریفات اداری نیست. رعایت اصول ایمنی داربست هزینهی چندانی ندارد، اما کوتاهی در آنها میتواند به بهای جان یا سلامت کارکنان تمام شود. در ادامه به مهمترین نکات ایمنی پیش از نصب داربست که هر تیم حرفهای باید قبل از نصب داربست مرور کند.
-
بررسی محل نصب
برای دستیابی به یک داربست ایمن، ابتدا بستر را مانند یک پزشک بررسی کنید. زمین باید صاف، خشک و بدون شیب پنهان باشد. خاک نرم یا سست با کوچکترین ارتعاش میتواند به رانش پایهها و در نهایت واژگونی منجر شود. اگر سطح تحمل بار کافی ندارد، تختههای چوبی ضخیم یا صفحات فولادی را به عنوان زیرپایه قرار دهید تا وزن در سطح وسیعتری پخش شود و خطرات داربست بندی به حداقل برسد.
-
انتخاب تجهیزات استاندارد
هیچ ایمنی داربستی بدون تأکید بر کیفیت لولهها کامل نیست. قطر 48 میلیمتر و ضخامت 2 تا 3 میلیمتر برای اکثر پروژههای عمرانی ایده آل است. لولههای زنگ زده یا دارای فرورفتگی به ظاهر بیاهمیت، از مهمترین عوامل حوادث ناشی از داربست محسوب میشوند. پیش از ورود تجهیزات به کارگاه، از فهرست تأییدیهی سازنده و تاریخ آخرین آزمون استحکام نسخهای تهیه کنید و آن را به چک لیست روزانهی سرپرست بیفزایید.
-
فاصله مناسب پایهها
یکی از فراگیرترین خطرات داربست بندی، بارگذاری خارج از ظرفیت است. در سازههای سبک، فاصلهی بیش از 2،3 متر بین پایههای عمودی به خمشدگی و لرزش میانجامد. این فاصله در داربستهای سنگین باید به 1،8 متر محدود شود. با رعایت این الگو، فشار وارد بر بستها و کلمپها به طور یکنواخت توزیع شده و ایمنی در داربست بندی تضمین میشود.
در صورت تمایل، مقاله انواع رنگ های صنعتی رو از دست ندید❗
-
فاصله از خطوط برق
برق گرفتگی در صدر فهرست حوادث ناشی از داربست است. داربست باید حداقل یک متر از خطوط زیر 300 ولت و سه متر از خطوط ولتاژ بالاتر فاصله بگیرد. در مناطق صنعتی یا پیرامون پستهای توزیع، پرچمهای هشدار یا گارد عایق نصب کنید. این اقدام ساده، ترکیب مرگبار فلز و الکتریسیته را خنثی میکند و به داربست ایمن جان تازهای میبخشد.
-
بازرسی تجهیزات
پیش از هر شیفت، به دنبال ترکهای مویی، زنگ سفید یا قرمز و تغییر شکل بگردید. کوچکترین نقص فیزیکی باید منجر به کنار گذاشتن قطعه شود. استفاده از چسب، جوش یا خمکاری برای احیای لوله مجاز نیست. ثبت نتایج بازرسی در چک لیست ایمنی داربست، امکان ردیابی قطعات معیوب و پیشگیری از تکرار خطا را فراهم میکند.
-
آموزش نیروها
داربست سالم در دست کارگر ناآموز، همان قدر خطرناک است که لولهی معیوب در پروژهی استاندارد. آموزش شامل خواندن نقشه، بستن گرهها و استفاده از کمربند ایمنی میشود. برگزاری کلاسهای عملی کوتاه و صدور کارت صلاحیت، مهمترین سرمایه گذاری برای کاهش حوادث ناشی از داربست است و ایمنی در داربست بندی را نهادینه میکند.
-
بررسی شرایط جوی
باد شدید میتواند به سرعت سازه را به تلو تلو بیندازد. اگر پیش بینیها از تندباد یا بارندگی سنگین خبر میدهند، کار را متوقف کنید. رطوبت نه تنها سطح را لغزنده میکند بلکه گشتاور پیچها و گیرهها را کم کرده و اصول ایمنی داربست را بیاثر میسازد. صبر در این مرحله به مراتب کمهزینهتر از توقف اجباری پروژه بعد از حادثه است.
-
دریافت مجوزهای لازم
در بعضی مناطق شهری، نصب داربست بدون مجوز شهرداری میتواند جریمههای سنگین و توقف کار را در پی داشته باشد. مجموعهی مدرکها از نقشه تا بیمهی مسئولیت مدنی را در دسترس نگه دارید. این روند اداری، ستون حقوقی پروژه را میسازد و در صورت وقوع حادثه، چتر حمایتی لازم را فراهم میکند.
-
بررسی نقشه های ساختمانی
تلاقی سازهی موقت با تاسیسات زیرزمینی یا نماهای پیش ساخته، از خطرات کم کم اما جدی داربست بندی است. تطبیق دقیق محل پایهها با ستونها و بازشوهای ساختمان، فشار اضافی بر سازهی اصلی را حذف میکند. به این ترتیب، داربست ایمن علاوه بر محافظت از کارگران، به حفظ سلامت خود ساختمان نیز کمک میکند.
-
اطلاع رسانی به کارکنان
آخرین حلقه در زنجیرهی نکات ایمنی در داربست بندی ارتباط شفاف است. زمان نصب، مسیرهای دسترسی و نقاط خطر باید در جلسهی پیش از کار توضیح داده شود. نصب تابلوهای راهنما اطراف محوطه، رفت و آمد تجهیزات سنگین و افراد غیرمرتبط را کنترل کرده و احتمال برخورد یا سقوط اجسام را به حداقل میرساند.
10 نکته ایمنی هنگام نصب داربست
پیش از شروع هرگونه عملیات نصب، توجه به نکات ایمنی در داربست بندی نقش اساسی در حفظ سلامت افراد و جلوگیری از بروز حوادث ناشی از داربست ایفا میکند. در ادامه یک چک لیست ایمنی داربست کامل را معرفی کردهایم.
-
استفاده از بستهای استاندارد
برای داربست ایمن، انتخاب بستهای چهارپیچ و چرخشی با پوشش ضدزنگ الزامی است. از بستهای چدنی یا ترک خورده پرهیز کنید. بست مناسب، اتصال محکم بین لولهها را تضمین کرده و خطرات داربست بندی را به حداقل میرساند.
📖بلاگ: راهنمای انتخاب پیمان کار ساختمانی✔️
-
نصب مهاربندهای ضربدری
مهاربندهای ضربدری (بریس) باید به شکلی استراتژیک در فواصل معین قرار گیرند تا پایداری سازه حفظ شود. این بریسها نیروهای جانبی را توزیع کرده و از خمیدگی یا ریزش ناگهانی جلوگیری میکنند. رعایت این نکات ایمنی در داربست بندی ضروری است.
-
استفاده از تجهیزات حفاظت فردی
کلاه ایمنی، دستکش کار، کفش ایمنی با سرپنجه فولادی و هارنس (کمربند ایمنی) باید همواره به درستی پوشیده شوند. با اطمینان از سلامت این پوششها و جایگزینی به موقع آنها، احتمال جراحات ناشی از سقوط یا برخورد اجسام کاهش مییابد.
-
نصب نردههای حفاظتی
در ارتفاعهایی بالاتر از دو متر، حتما نردههای حفاظتی در ارتفاع 55 و 110 سانتیمتر بالای سکوی کار نصب شود. وجود گاردریلها از سقوط افراد و وسایل جلوگیری کرده و اصول ایمنی داربست را تقویت میکند.
-
انتخاب تختههای سکوی یکنواخت
تختههای سکو باید ضخامت برابر، بدون ترک و شکستگی باشند. به کارگیری الوارهای استاندارد و بدون تاب، پایداری سطح کار را تضمین میکند و احتمال گیر کردن پا یا لغزش ناگهانی را به حداقل میرساند.
-
فاصله استاندارد بین تختهها
بین تختههای سکوی کار نباید هیچ فاصله یا درزی وجود داشته باشد که پای کارگران یا ابزار در آن گیر کند. این مورد از چک لیست ایمنی داربست، از بروز حوادث ناشی از داربست جلوگیری کرده و ایمنی در داربست بندی را ارتقا میدهد.
-
استفاده از نردبانهای مطمئن
نردبانهای دسترسی باید با زاویه 75 درجه و پایههای ضدلغزش باشند تا داربست ایمن باقی بماند. از نردبانهای آسیب دیده یا بدون پایه مناسب استفاده نکنید تا خطر سقوط کارگران کاهش یابد.
-
نصب گاردریل و تخته پاخور
لبههای آزاد داربست باید به گاردریل و تخته پاخور مجهز باشند تا از لغزش ابزار و سقوط اقلام جلوگیری شود. این اقدامات ساده، ایمنی در داربست بندی را تضمین کرده و احتمال حوادث را کاهش میدهد.
-
بستن توریهای ایمنی
استفاده از توریهای مقاوم زیر سکوها، مانع از سقوط ناگهانی ابزار و مصالح به فضاهای پایین میشود. این تدبیر، ضمن ارتقای امنیت پروژه، خیال همه را از بابت حوادث ناشی از داربست راحت میکند.
-
تست و اطمینان از استحکام سازه
قبل از شروع کار، مطمئن شوید که داربست قابلیت تحمل 4 تا 6 برابر بار احتمالی را دارد. بررسی مقاومت لولهها و اتصالها از مهمترین موارد اصول ایمنی داربست است و از ریزش یا واژگونی جلوگیری میکند.
اجرای نکات بالا، پیشنیاز راهاندازی یک داربست ایمن و مطمئن در هر پروژه عمرانی است.
نکات ایمنی مهم حین استفاده از داربست
-
بازرسی روزانه
هر روز پیش از کار، بازرسی دقیق سازه اهمیت دارد. اجزای اصلی را از نظر تراز بودن، تثبیت اتصالات و سلامت قطعات مرور کنید. این اقدام در چک لیست ایمنی داربست موجب شناسایی سریع نقصها و کاهش خطرات داربست بندی میشود.
-
جلوگیری از بارگذاری بیش از حد
وزن مصالح و ابزار باید یکنواخت روی سکو توزیع شود تا از فشار متمرکز جلوگیری گردد. اطمینان از ظرفیت بار مجاز، مانع آسیب به لولهها و ریزش ناگهانی میشود. رعایت این اصل، قدم مهمی در داربست ایمن است.
-
استفاده از نردبانهای استاندارد
برای رفت و آمد ایمن، نردبانهایی با زاویه 75 درجه و پایههای ضدلغزش به کار گیرید. استفاده از نردبانهای چوبی یا دست ساز ممنوع است. این نکته از اصلیترین نکات ایمنی در داربست بندی محسوب میشود.
-
جلوگیری از کار در شرایط نامساعد جوی
در مواقع باد شدید، باران، برف یا یخبندان، توقف کامل فعالیت ضروری است. شرایط جوی نامساعد، ایمنی داربست را به خطر میاندازد. این تصمیم از بروز حوادث ناشی از داربست جلوگیری میکند.
-
استفاده از تجهیزات حفاظت فردی
تمامی کارگران باید کلاه ایمنی، دستکش، کفش ایمنی با کفی ضدلغزش و هارنس را بهکار گیرند. این تجهیزات پایهایترین اصول ایمنی داربست را تأمین کرده و ریسک جراحات ناشی از سقوط یا برخورد ابزار را کاهش میدهند.
-
عدم استفاده از داربست برای ذخیره سازی
داربست محل نگهداری مصالح یا ابزار نیست. تجمع بار غیرکاربردی باعث افزایش فشار ناخواسته و تغییر فرم سازه میشود. برای جلوگیری از حوادث ناشی از داربست، ذخیره سازی را در مکانهای تعیین شده خارج از سازه انجام دهید.
برای دریافت خدمات ساختمانی امیران صنعت پژواک کلیک کنید: خدمات ساختمانی ✔️
-
جلوگیری از تکیه دادن به نردهها
تکیه دادن یا نشستن روی نردههای حفاظتی خطرناک است. این کار میتواند منجر به خم یا گسیختگی ناگهانی نرده و سقوط افراد شود. رعایت این نکته، از رایجترین خطرات داربست بندی جلوگیری میکند.
-
استفاده از سیستمهای جلوگیری از سقوط
بهره گیری از PFAS و هارنسهای استاندارد، مانع سقوط کارگران از ارتفاع میشود. این سیستمها در کنار نردهها و گاردریلها، تشکیل شبکهای ایمن برای پرسنل را میدهند و به عنوان ستونهای اصلی داربست ایمن شناخته میشوند.
-
اطمینان از سلامت تجهیزات برقی
کابلها، الکتروموتورها و جعبه فیوز باید به سیم ارت مجهز و بدون شکستگی یا پوسیدگی باشند. برق گرفتگی یکی از جدیترین حوادث ناشی از داربست است. بازدید مستمر از موارد برقی، ایمنی در داربست را تضمین میکند.
-
جلوگیری از قرار دادن مواد آتشگیر روی داربست
قرار دادن بنزین یا سایر مواد اشتعال پذیر روی سازه، باعث افزایش خطر آتش سوزی میشود. این کار هم برای کارگران و هم برای سازه خطرناک است. رعایت این نکته، از ایجاد حوادث ناشی از داربست جلوگیری میکند.
توجه به این موارد در حین استفاده از داربست، ریسک حوادث را کاهش داده و ایمنی داربست را در طول پروژه تضمین میکند.
10 نکته ایمنی مهم پس از داربست بندی
پیروی دقیق از نکات ایمنی در داربست بندی افزون بر حفظ سلامت کارگران، توقفهای ناخواسته را کاهش داده، استفاده و کیفیت نهایی پروژه را ارتقا میدهد. بنابراین حتی پس از استقرار یک داربست ایمن، پایبندی مداوم به اصول ایمنی داربست امری اجتناب ناپذیر است.

نکات ایمنی در داربست بندی
-
بازرسی روزانه
پیش از شروع هر شیفت، سرپرست باید داربست را بر اساس چک لیست ایمنی داربست مرور کند. لق بودن بستها، خمش لولهها و لغزش تختهها دقیقا بررسی شود تا خطرات داربست بندی کاهش یافته و حوادث ناشی از داربست رخ ندهد.
-
جلوگیری از دسترسی افراد غیرمجاز
در پایان روز کاری، راه پلهها و نردبانهای متصل به سازه را با زنجیر یا تخته مهار و تابلو هشدار نصب کنید. این اقدام ساده یکی از مهمترین نکات ایمنی در داربست بندی است و از ورود افراد فاقد آموزش جلوگیری میکند.
-
برچیدن اصولی
هنگام جمع آوری کار را از بالاترین سکوی کاری آغاز کرده و مرحله به مرحله به پایین بیایید. فقط عناصر همان طبقه را باز کنید تا تعادل سازه حفظ شود. این روش از اصول ایمنی داربست بوده و احتمال سقوط اجزا را به حداقل میرساند.
-
بازرسی تجهیزات
پس از هر پروژه، بستها، پینها و لولهها را برای ترک، زنگزدگی یا تغییر شکل کنترل کنید. قطعات معیوب را فوراً از چرخه خارج کنید. اجرای چنین نکات ایمنی در داربست بندی عمر سازه را بالا برده و هزینه تعمیرات را کاهش میدهد.
-
نگهداری صحیح تجهیزات
لولهها و بستها را در انباری مسقف، خشک و دور از مواد خورنده انبار کنید. پوشاندن قطعات فولادی با ضدزنگ بخشی از چک لیست ایمنی داربست است و مانع افت مقاومت سازه در پروژههای بعدی میشود.
-
سرویس و روغنکاری
فیتینگها و پیچهای متحرک را طبق برنامه فصلی باز، تمیز و روغنکاری کنید. این اقدام ساده ضمن کاستن از خطرات داربست بندی از گیرکردن ناگهانی قطعات هنگام بستن یا باز کردن جلوگیری کرده و کارایی را افزایش میدهد.
-
بررسی نردبانها
نردبانهای متصل باید از نظر شکستگی پلهها، لغزندگی لنتها و استحکام اتصال به سازه آزمون شوند. بیتوجهی در این بخش حوادث ناشی از داربست را افزایش میدهد و میتواند اعتبار برنامه نکات ایمنی در داربست بندی را زیر سؤال ببرد.
-
ثبت بازرسیها
تمام یافتههای بازبینی هفتگی را با تاریخ، امضا و جزئیات در دفتر مخصوص یا نرم افزار مدیریت ایمنی ثبت کنید. این مستندسازی، بخشی جدایی ناپذیر از اصول ایمنی داربست است و امکان پیگیری حوادث ناشی از داربست را فراهم میکند.
-
پاک سازی سکوها
پس از پایان کار هر تیم، ابزار، مصالح و ضایعات را از روی سکوی کار جمع آوری کنید تا مسیرهای فرار آزاد بماند. این کار ساده بخشی از چک لیست ایمنی داربست است و احتمال لغزش و سقوط اشیا را به شدت کاهش میدهد.
-
جلوگیری از تغییرات بدون اطلاع
هرگونه جابهجایی سکوی کار یا اضافه کردن قطعه باید با هماهنگی داربست بند ماهر انجام شود. مداخله غیرکارشناسی میتواند تراز سازه را بر هم بزند و کل برنامه نکات ایمنی در داربست بندی را بیاثر کند.
با رعایت این نکات ایمنی در زمان نصب، داربست ایمنتری خواهید داشت که از سلامت افراد و کیفیت سازه پشتیبانی میکند.
نتیجه گیری
نکات ایمنی در داربست بندی نباید صرفا به عنوان مجموعهای از باید و نبایدها دیده شود بلکه یک فرهنگ کاری است که مستقیماً با جان انسانها و اعتبار پروژه گره خورده. رعایت این نکات نه فقط الزام فنی، بلکه نشانهای از حرفهایگری، مسئولیت پذیری و درک عمیق از ارزش ایمنی در محیطهای ساخت و ساز است.در نهایت، رعایت نکات ایمنی در داربست بندی نهتنها از بروز حوادث ناشی از داربست جلوگیری میکند، بلکه اعتبار، کیفیت و پایداری هر پروژه عمرانی را نیز افزایش میدهد.
سوالات متداول نکات ایمنی مهم در داربست بندی
- حداقل فاصله ایمن داربست از خطوط برق چقدر باید باشد؟
داربست باید حداقل یک متر از خطوط برق با ولتاژ پایین و سه متر از خطوط برق با ولتاژ بالا فاصله داشته باشد تا از خطر برقگرفتگی جلوگیری شود.
- آیا استفاده از نردبانهای چوبی در داربست مجاز است؟
خیر. استفاده از نردبانهای چوبی یا دست ساز در داربست ممنوع است. باید از نردبانهای استاندارد با زاویه 75 درجه و پایههای ضدلغزش استفاده شود.
- چه تجهیزاتی برای جلوگیری از سقوط کارگران از داربست ضروری است؟
استفاده از کمربند ایمنی (هارنس)، نردههای محافظ (گاردریل) و توریهای ایمنی برای جلوگیری از سقوط افراد و ابزارها الزامی است.
در نکات ایمنی در داربست بندی خیلی خوب اشاره کردید و تمامی موارد ذکر شد . تشکر میکنم
داربست بندی نیاز به دقت و اصول خیلی مهمی داره که کامل در این مطالب اشاره شد